BAU LÜTZ
PODEJŚCIE BAU LÜTZ
Architektura dla klimatu jutra
Bau Lütz projektuje i modernizuje budynki zgodnie z własnym podejściem do komfortu klimatycznego i dostosowania budynku do przyszłego klimatu.
Od nowej budowy po przekształcenie istniejącego budynku traktujemy formę, materię, światło, powietrze, wodę, energię, technologię, krajobraz i sposób mieszkania jako części jednej całości projektowej.
Nie chodzi wyłącznie o mniejsze zużycie. Chodzi o budowanie lub rozwijanie miejsca tak, aby z upływem czasu nadal dobrze funkcjonowało, nadawało się do życia i zachowywało wartość.
BUDYNEK I CODZIENNE ŻYCIE
Dom to więcej niż suma jego części
Dom chroni, przyjmuje, oddycha, zatrzymuje ciepło, szuka cienia, wpuszcza światło, zużywa wodę i energię oraz zmienia się wraz z ludźmi, którzy w nim mieszkają.
Jest jednocześnie przestrzenią prywatną i częścią większego systemu: budynku, ulicy, dzielnicy, krajobrazu, sieci energetycznych i wodnych. Dlatego decyzja, która wydaje się odrębna, może wpływać na wiele innych.
Wymiana okna wymaga namysłu także nad wentylacją, słońcem, akustyką, wilgocią i obudową budynku. Zmiana izolacji oznacza jednoczesne myślenie o zimie, lecie, detalach budowlanych i istniejącej materii.
Bau Lütz najpierw patrzy na całość. Następnie przechodzi do szczegółów. A od szczegółów wraca do całości.
Budynek i codzienne życie
Od całości do szczegółu. Od szczegółu do całości.
PRZEKSZTAŁCANIE ISTNIEJĄCEJ ZABUDOWY
Przebudowa oznacza rozwój
Istniejący budynek nie jest czystą kartą. Ma konstrukcję, materiały, orientację, proporcje, zalety, słabości i historię użytkowania. Zanim zaczniemy wymieniać, trzeba go zrozumieć.
Modernizacja nie polega na bezkrytycznym dodawaniu nowoczesnych elementów do starszej budowli. Polega na rozpoznaniu tego, co może nadal służyć, co należy poprawić, a co rzeczywiście musi się zmienić.
Gdy jest to technicznie uzasadnione, zachowanie, naprawa i uzupełnienie mogą przynieść większą wartość niż całościowa wymiana.
Nie zaczynamy od rozbiórki. Zaczynamy od zrozumienia.
Ulepszać, nie wymazując
Dawna willa, dom z dużymi otworami, charakterystyczna elewacja czy wnętrze z elementami artystycznymi nie muszą tracić tożsamości, aby sprostać nowym wymaganiom klimatycznym i technologicznym.
Każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny. Gdy pozwalają na to wartość architektoniczna i warunki techniczne, celem jest poprawa komfortu, reakcji budynku na klimat, instalacji i codziennego użytkowania z poszanowaniem proporcji, materii, otworów, detali i charakteru budynku.
Prace przy obiektach chronionych, elementach historycznych, freskach i wartościowych komponentach zawsze wymagają odpowiednich kompetencji specjalistycznych, zezwoleń i przestrzegania obowiązujących wymogów.
NOWA BUDOWA
Budować dziś to myśleć o jutrze
Gdy punktem wyjścia są grunt i nowy projekt, wiele decyzji, które przy przebudowie wymagają korekt, można podjąć od samego początku.
Orientację, formę, układ, obudowę budynku, otwory, cień, masę termiczną, materiały, instalacje, roślinność i przestrzenie zewnętrzne można projektować łącznie. Nowy budynek powinien odpowiadać na dzisiejsze potrzeby, nie tracąc szybko przydatności w warunkach jutra.
Bau Lütz rozwija projekty nowych domów i budynków mieszkalnych. Zależnie od zlecenia i wymaganych kompetencji może stosować tę samą zasadę całościowego podejścia do budynków służących pracy, edukacji, ochronie zdrowia i użytkowaniu zbiorowemu.
To obszary zastosowania metody, a nie lista deklarowanych realizacji.
PRZYSZŁY KLIMAT
Dla jakiego klimatu projektujemy?
Budynek przekształcany dziś może być użytkowany jeszcze w 2040, 2050 roku i później. Dlatego nie wystarczy pytać, ile energii zużyje następnej zimy.
Trzeba też pytać, jak zareaguje w cieplejszych okresach, jak poradzi sobie ze słońcem, cieniem, wentylacją i wodą, na ile będzie elastyczny i jakie prace mogą okazać się potrzebne w ciągu jego użytkowania.
Dlaczego to pytanie jest ważne
Sektor budynków i budownictwa znajduje się w centrum wyzwań związanych z klimatem i wykorzystaniem materiałów. W Szwajcarii projekt musi też uwzględniać zmieniające się warunki: silniejsze upały, suchsze lata, częstsze intensywne opady i mniej śniegu to niektóre z sygnałów opisanych w scenariuszach Climate CH2025.
Efektywność i adaptacja nie są tym samym. Budynek może zużywać mało energii zimą i nadal przegrzewać się latem. Każda odpowiedź wymaga danych i sprawdzeń dotyczących konkretnego budynku.
Zweryfikowane źródła instytucjonalne: UNEP/GlobalABC, Global Status Report for Buildings and Construction 2025–2026; MeteoSwiss, Climate CH2025; Federalny Urząd ds. Środowiska, Climate Risk Analysis 2025.
EFEKTYWNOŚĆ I OKRES UŻYTKOWANIA
Komfort zaczyna się przed instalacją
Komfort nie musi wynikać ze zwiększania mocy urządzeń. Zanim zdecydujemy, jak ogrzewać lub chłodzić budynek, przyglądamy się możliwościom architektury: orientacji, obudowie budynku, zacienieniu, otworom, masie termicznej, wentylacji, materiałom i relacji z przestrzenią zewnętrzną.
Technologia pojawia się później i współdziała z architekturą: tam, gdzie przynosi rzeczywistą korzyść.
Materia, która nadal pracuje
Materiały nie są zamienne. Różnią się właściwościami cieplnymi, reakcją na wilgoć, trwałością, wymaganiami dotyczącymi utrzymania, pochodzeniem, możliwościami naprawy i specyficzną relacją z istniejącym budynkiem.
Dobór materiału ocenia się pod kątem jego przyszłego zachowania oraz możliwości utrzymania, naprawy, wymiany lub odzysku z upływem czasu.
Technologia służąca mieszkaniu
Innowacja nie polega na instalowaniu wszystkiego, co nowe. Technologia jest przydatna wtedy, gdy rzeczywiście poprawia działanie budynku, nie czyniąc go przy tym niepotrzebnie podatnym na awarie, niezrozumiałym lub trudnym w utrzymaniu.
Wytwarzanie i magazynowanie energii, regulację, wentylację, osłony przeciwsłoneczne, czujniki i systemy sterowania ocenia się w odniesieniu do całego budynku, okresu jego użytkowania i osób, które będą z nich korzystać.
DOŚWIADCZENIE, KRAJOBRAZ, SPOŁECZNOŚĆ
Ochrona to więcej niż osłona przed zimnem
Współczesny dom powinien zapewniać ochronę w różnych warunkach. Upał, zimno, wilgoć, wiatr, intensywne opady, hałas, jakość powietrza, podatność instalacji na awarie, utrzymanie i bezpieczeństwo wpływają na możliwość nieprzerwanego mieszkania.
Jakość przedsięwzięcia mierzy się także zdolnością do zachowania akceptowalnych warunków życia, gdy otoczenie się zmienia. Każda właściwość użytkowa zależy od cech konkretnego budynku i wymaga weryfikacji technicznej.
Światło, powietrze i percepcja
Budynek odczuwamy całym ciałem. Temperatura i wilgotność są ważne, lecz nie wyczerpują pojęcia komfortu. Naturalne światło, cień, powietrze, akustyka, materiały, kolory, proporcje i możliwość patrzenia na zewnątrz współtworzą codzienną jakość przestrzeni.
Klimat nie kończy się na elewacji
Ogród, grunt, drzewa, roślinność, cień, woda, powierzchnie przepuszczalne, dziedzińce, loggie i tarasy współtworzą mikroklimat budynku. Gdy pozwala na to kontekst, Bau Lütz traktuje dom i przestrzeń zewnętrzną jako części jednego środowiska życia.
Celem nie jest ozdabianie budynku zielenią, lecz zrozumienie, jak krajobraz i architektura mogą wspólnie sprzyjać komfortowi, bioróżnorodności, gospodarowaniu wodą i jakości przestrzeni.
Dom jest indywidualny i wspólny
Mieszkanie chroni prywatność, ale nie istnieje w odosobnieniu. Budynek wielorodzinny obejmuje wejścia, schody, spoczniki, dziedzińce, dachy, pomieszczenia wspólne i ciągi komunikacyjne; każdy budynek jest powiązany z sieciami energii, wody, mobilności, usług i życia dzielnicy.
Modernizacja może wpływać także na sposób, w jaki ludzie wchodzą do budynku, spotykają się, zachowują odrębność, współdzielą przestrzenie i dbają o części wspólne.
Ilustracje redakcyjne i wizualizacje koncepcyjne. Nie przedstawiają zrealizowanych budynków, zleceń ani referencji projektowych.
AGENDA 2030 JAKO NARZĘDZIE STAWIANIA PYTAŃ
Siedemnaście celów, zestaw pytań
Cele zrównoważonego rozwoju Agendy 2030 nie są kolekcją medali, które można automatycznie przypisać budynkowi. Bau Lütz korzysta z nich jako zestawu odniesień pozwalających poszerzyć pytania stawiane podczas projektowania.
Niektóre cele wiążą się bezpośrednio z budową lub modernizacją. Inne stają się istotne tylko w określonych okolicznościach. Jeszcze inne zwracają uwagę na skutki pośrednie, łańcuchy dostaw, odpowiedzialność i relacje, których nie należy sztucznie dopasowywać.
Pytanie nie brzmi: ile symboli możemy przypisać temu domowi? Brzmi: jakich skutków projektu moglibyśmy nie dostrzec, gdybyśmy patrzyli tylko na energię i koszty?
Poznaj 17 celów
Otwórz każdą pozycję, aby przeczytać pytanie projektowe. Odniesienia 02 i 14 wyraźnie zależą od kontekstu; nie zakładamy, że mają zastosowanie w każdym przedsięwzięciu.
Czy przyjęte rozwiązania zmniejszają, czy zwiększają koszty energii i przyszłe koszty mieszkania?
02Głód — adekwatność do sprawdzeniaCzy projekt dotyczy żyznej gleby, krajobrazu rolniczego lub przestrzeni do produkcji żywności?
03zdrowie i dobrostanJaki wpływ mają powietrze, temperatura, wilgotność, światło, hałas, materiały i bezpieczeństwo?
04EdukacjaCzy budynek sprzyja powstawaniu miejsc odpowiednich do nauki i czy sposób jego użytkowania jest zrozumiały?
05RównośćCzy dostęp, bezpieczeństwo i organizacja przestrzeni odpowiadają na różne potrzeby bez dyskryminacji?
06wodaJak wykorzystuje się, rozprowadza i zagospodarowuje wodę pitną oraz wody opadowe?
07energiaJak ograniczyć zapotrzebowanie i korzystać z energii w sposób bardziej efektywny i odpowiedni do potrzeb?
08PracaJakich warunków, kompetencji, bezpieczeństwa i jakości zawodowej wymaga się od uczestników łańcucha dostaw?
09Innowacje i infrastrukturaCzy wprowadzona technologia przynosi rzeczywiste i trwałe korzyści oraz współpracuje z innymi systemami?
10Zmniejszanie nierównościCzy przestrzeń jest dostępna i możliwa do dostosowania do różnych osób oraz etapów życia?
11Miasta i społecznościCzy przedsięwzięcie zachowuje dziedzictwo, ogranicza podatność na zagrożenia i poprawia relację z otoczeniem?
12Odpowiedzialna konsumpcja i produkcjaIle możemy zachować, naprawić, ponownie wykorzystać i zaprojektować z myślą o długim okresie użytkowania?
13Działania na rzecz klimatuCzy projekt ogranicza negatywne oddziaływanie, a jednocześnie przygotowuje budynek na inne warunki klimatyczne?
14Życie pod wodą — adekwatność do sprawdzeniaCzy materiały, prace budowlane i gospodarowanie wodą mogą powodować możliwe do uniknięcia szkody w systemach wodnych?
15Życie na lądzieCo dzieje się z glebą, roślinnością, drzewami, przepuszczalnością terenu i bioróżnorodnością?
16Instytucje i odpowiedzialnośćCzy proces jest przejrzysty, zgodny z przepisami i zrozumiały oraz czy respektuje odpowiedzialność poszczególnych stron?
17PartnerstwoCzy specjaliści z potrzebnych dziedzin rzeczywiście ze sobą rozmawiają, czy pracują w oddzielnych obszarach?
Znaczenie każdego celu zmienia się zależnie od projektu.
DYNAMIKA PROJEKTU
Od szczegółu do całości. I z powrotem.
Element stolarki otworowej ocenia się w kontekście budynku. Budynek rozpatruje się w odniesieniu do ekspozycji i miejsca. Ekspozycję analizuje się w odniesieniu do klimatu. Klimat zestawia się z rzeczywistym użytkowaniem. A rzeczywiste użytkowanie ponownie prowadzi do szczegółu.
Właśnie dzięki temu ciągłemu przechodzeniu między częścią a całością decyzje mogą stać się spójne.
Dom jest też jak ubranie
Dobre ubranie chroni, nie utrudniając oddychania ani ruchu, odpowiada porze roku, jest trwałe i można o nie dbać. Dom ma nieskończenie bardziej złożone zadanie, ale pytanie jest podobne: jak dobrze służy życiu, które się w nim toczy?
PIERWSZA ROZMOWA
Kiedy porozmawiać z Bau Lütz
A
Masz działkę i chcesz budować
Jeśli myślisz o nowej willi lub nowym budynku, możemy od początku zająć się orientacją, formą, komfortem, materiałami, energią, cieniem, krajobrazem i możliwościami przyszłych zmian.
OPOWIEDZ O DZIAŁCE →B
Latem w domu robi się zbyt gorąco
Jeśli w ciepłych miesiącach trudno korzystać z niektórych pomieszczeń, problem nie musi sprowadzać się do braku klimatyzacji. Słońce, przeszklenia, obudowa budynku, dach, wentylacja, cień, materiały i przestrzeń zewnętrzna mogą wspólnie wpływać na zachowanie budynku.
OPOWIEDZ O SWOIM DOMU →C
Willa do zachowania i dostosowania
Jeśli chcesz unowocześnić willę, nie zacierając jej proporcji, otworów, materiałów ani charakteru, możemy zacząć od rozpoznania istniejącego stanu, zanim określimy zakres przekształcenia.
OPOWIEDZ O BUDYNKU →D
Dom i ogród powinny działać razem
Gdy przestrzeń zewnętrzną i budynek analizuje się oddzielnie, można utracić część ich potencjału klimatycznego i mieszkaniowego.
OPOWIEDZ O DOMU I OGRODZIE →I
Budynek wielorodzinny lub kamienica do modernizacji
Budynek wielorodzinny wymaga wspólnego rozpatrywania obudowy, instalacji, przestrzeni wspólnych, kosztów, utrzymania, komfortu i decyzji podejmowanych razem.
OPOWIEDZ O NIERUCHOMOŚCI →F
Przestrzenie opieki, nauki i pracy
Szkoły, przychodnie, kliniki, biura i inne budynki zbiorowego użytkowania wymagają szczególnej równowagi między komfortem, zdrowiem, użytkowaniem, utrzymaniem, technologią i trwałością.
OPOWIEDZ O FUNKCJI →To obszary możliwych rozmów, a nie deklarowane referencje lub realizacje.
PYTANIE NA POCZĄTEK
Jak chcemy, aby ten budynek funkcjonował za trzydzieści lat?
Każde przedsięwzięcie pozostawia skutki na znacznie dłużej niż budowa, podczas której powstaje. Dlatego staramy się zadawać jednocześnie dwa pytania: czego ten budynek potrzebuje dziś? I co pozwoli mu w przyszłości nadal mieć sens, nadawać się do zamieszkania i pozostawać możliwym do utrzymania?
Od tego może zacząć się przekształcenie.
Porozmawiajmy o tym, jak może zmieniać się Twój budynek →
Od komfortu latem po ponowne wykorzystanie istniejącej zabudowy — opracowanie Szwajcaria 2050 łączy pytania projektowe ze źródłami i narzędziami właściwymi dla szwajcarskich uwarunkowań.
Obrazy i wizualizacje koncepcyjne wybrane w celu wyjaśnienia zasad projektowania; nie stanowią portfolio zrealizowanych obiektów.
AGENDA 2030 I SZWAJCARSKIE PUNKTY ODNIESIENIA
Ramy odniesienia, nie marka
Cele Zrównoważonego Rozwoju Agendy 2030 pomagają łączyć lokalne decyzje z szerszymi zagadnieniami. Nie są certyfikacją budowlaną i nie zastępują przepisów, zezwoleń ani sprawdzeń technicznych.
Narzędzia stosowane tylko wtedy, gdy są adekwatne
SNBS, Minergie, Minergie-ECO, CECB Plus i inne szwajcarskie punkty odniesienia mogą ukierunkowywać kryteria, pytania i dalsze analizy. Bau Lütz nie deklaruje uzyskania certyfikatów bez dokumentacji.
Nasza perspektywa
Ograniczać zajmowanie nowych terenów, rewitalizować niewykorzystywane w pełni obiekty, budować trwałe systemy mieszkaniowe i łączyć krajobraz, lokalną gospodarkę, jakość zamieszkiwania oraz zarządzanie.
La Farfalla: realizuje to podejście jako model w fazie rozwoju; każda lokalizacja wymaga odrębnej weryfikacji.