BAU LÜTZ
La versiun mobila da la pagina è en elavuraziun.
Per il mument avri questa pagina sin in computer.
L’AVISCHINAZIUN DA BAU LÜTZ
Architectura per il clima da damaun
Bau Lütz projectescha e renovescha edifizis cun sia atgna avischinaziun al confort climatic ed a l’adattaziun al clima futur.
Da la construcziun nova fin a la transfurmaziun d’in edifizi existent considerain nus furma, material, glisch, aria, aua, energia, tecnologia, cuntrada e modas d’abitar sco parts da la medema realitad da projectaziun.
I na sa tracta betg mo da consumar damain. I sa tracta da construir u sviluppar in lieu uschia ch’el funcziuna vinavant bain, resta abitabel e conserva sia valur cun il temp.
EDIFIZI E VITA QUOTIDIANA
Ina chasa n’è betg la summa da sias parts
Ina chasa protegia, beneventa, respira, conserva chalira, tschertga sumbriva, retschaiva glisch, dovra aua ed energia e sa mida cun las persunas che abitan ella.
Ella è a medem temp spazi privat e part d’in sistem pli grond: edifizi, via, quartier, cuntrada e raits d’energia e d’aua. Perquai po ina decisiun apparentamain isolada influenzar bleras autras.
Midar ina fanestra munta era sa dumandar da ventilaziun, sulegl, acustica, umiditad e mantè. Lavurar vi da l’isolaziun munta pensar a medem temp a l’enviern, la stad, ils detagls constructivs ed il tessì existent.
Bau Lütz guarda l’emprim il tut. Alura entra ella en il detagl. E dal detagl returna ella al tut.
Edifizi e vita quotidiana
Dal tut al detagl. Dal detagl al tut.
TRANSFURMAR EDIFIZIS EXISTENTS
Renovar munta permetter in svilup
In edifizi existent n’è betg in fegl vid. El ha ina structura, materials, orientaziuns, proporziuns, qualitads, vulnerabladads ed in’istorgia d’utilisaziun. Avant che remplazzar stuain nus chapir.
Sanar na munta betg agiuntar senza differenziaziun elements moderns ad in edifizi pli vegl. I munta reconuscher tge che po cuntinuar a viver, tge che sto vegnir meglierà e tge che sto propi sa midar.
Nua che quai è tecnicamain adattà, pon preservaziun, reparatura ed integraziun crear dapli valur che la substituziun totala.
Nus na cumenzain betg cun demolir. Nus cumenzain cun chapir.
Meglierar senza stizzar
Ina chasa d’ina tscherta epoca, ina abitaziun cun grondas averturas, ina fatschada caracteristica u in interiur cun elements artistics na sto betg perder sia identitad per satisfar novas necessitads climaticas e tecnologicas.
Mintga cas dovra in’examinaziun specifica. Nua che la valur architectonica e las cundiziuns tecnicas permettan, è la finamira da meglierar confort, cumportament climatic, installaziuns e diever quotidian cun respectar proporziuns, caracter material, averturas, detagls e caracter da l’edifizi.
Intervenziuns vi d’edifizis protegids, elements istorics, frescos e parts da valur restan adina suttamessas a cumpetenzas spezialas, permissiuns e pretensiuns valaivlas.
CONSTRUCZIUN NOVA
Construir oz munta pensar a damaun
Sch’in project cumenza cun in terren ed in nov edifizi, pon bleras decisiuns che pretendan mesiras correctivas en ina renovaziun vegnir tractadas davent da l’entschatta.
Orientaziun, furma, distribuziun, mantè, averturas, sumbriva, massa termica, materials, installaziuns, vegetaziun e spazis exteriurs pon vegnir concepids ensemen. In nov edifizi sto satisfar ils basegns dad oz senza daventar svelt inadattà a las cundiziuns da damaun.
Bau Lütz sviluppa projects per novas chasas ed edifizis d’abitar e po applitgar il medem princip integrà, tenor incumbensa e cumpetenzas necessarias, ad edifizis professiunals, educativs, sanitars e collectivs.
Quests èn champs d’applicaziun da la metoda, betg ina glista d’ovras realisadas decleradas.
CLIMA FUTUR
Per tge clima projectain nus?
In edifizi transfurmà oz po anc vegnir duvrà il 2040, il 2050 e pli tard. La dumonda na po perquai betg sa restrenscher a quant ch’el consumescha l’enviern proxim.
Nus stuain era dumandar co ch’el reagescha durant periodas pli chaudas, co ch’el gestescha sulegl, sumbriva, ventilaziun ed aua, quant flexibel ch’el è e tge intervenziuns che pon vegnir necessarias durant sia vita.
Pertge che questa dumonda è impurtanta
Il sectur dals edifizis e da la construcziun è central per la sfida climatica e l’utilisaziun da materials. En Svizra sto la projectaziun era reagir a cundiziuns che sa midan: chalira pli intensiva, stads pli sitgas, precipitaziuns fermas pli frequentas e damain naiv èn tranter ils signals descrits dals scenaris Climate CH2025.
Effizienza ed adattaziun n’èn betg il medem. In edifizi po consumar pauca energia l’enviern e tuttina sa surstgaudar la stad. Mintga resposta dovra datas e verificaziuns per l’edifizi singul.
Funtaunas instituziunalas verifitgadas: UNEP/GlobalABC, Global Status Report for Buildings and Construction 2025–2026; MeteoSwiss, Climate CH2025; Uffizi federal d’ambient, Analisa da las ristgas climaticas 2025.
PRESTAZIUN E DURABILITAD
Il confort cumenza avant las installaziuns
Il confort na deriva betg necessariamain da dapli pussanza tecnologica. Avant che decider co stgaudar u sfradentar in edifizi, guardain nus tge che l’architectura po far cun orientaziun, mantè, protecziun cunter il sulegl, averturas, massa termica, ventilaziun, materials e relaziun cun il spazi exteriur.
La tecnologia suonda l’architectura e lavura cun ella, là nua ch’ella porta in niz real.
Materials che cuntinueschan a funcziunar
Materials n’èn betg stgamiabels. Els han in cumportament termic, ina reacziun a l’umiditad, ina durabilitad, basegns da mantegniment, ina derivanza, in potenzial da reparatura ed ina relaziun specifica cun l’edifizi existent.
Ina tscherna da material vegn evaluada tenor ses cumportament e tenor co ch’el po vegnir mantegnì, reparà, remplazzà u recuperà cun il temp.
Tecnologia al servetsch da l’abitar
Innovaziun na munta betg installar tut quai ch’è nov. Ina tecnologia è utila, sch’ella meglierescha propi il cumportament da l’edifizi senza al render nunnecessariamain fragil, nunchapibel u difficil da mantegnair.
Producziun e magasinaziun d’energia, regulaziun, ventilaziun, protecziun cunter il sulegl, sensurs e sistems da controlla vegnan evaluads en relaziun cun l’entir edifizi, sia durada e las persunas che als dovran.
EXPERIENTSCHA, CUNTRADA, CUMINANZA
Proteger munta dapli che dar sustegn cunter il fraid
Ina chasa contemporana sto porscher protecziun en differentas cundiziuns. Chalira, fraid, umiditad, vent, precipitaziuns intensivas, canera, qualitad da l’aria, vulnerabladad da las installaziuns, mantegniment e segirezza contribueschan a la cuntinuitad da l’abitar.
La qualitad d’ina intervenziun sa mesira era vi da sia capacitad da mantegnair cundiziuns da vita acceptablas, entant ch’il context sa mida. Mintga prestaziun dependa da las caracteristicas da l’edifizi e sto vegnir verifitgada tecnicamain.
Glisch, aria e percepziun
In edifizi vegn vivì cun l’entir corp. Temperatura ed umiditad èn impurtantas, ma n’exaureschan betg il confort. Glisch natirala, sumbriva, aria, acustica, materials, colurs, proporziuns e la pussaivladad da guardar ora contribueschan a la qualitad quotidiana dal spazi.
Il clima na finescha betg vi da la fatschada
Curtin, terren, plantas, vegetaziun, sumbriva, aua, surfatschas permeablas, curtins interns, balcuns cuverts e terrassas fan part dal microclima da l’edifizi. Nua ch’il context permetta, considerescha Bau Lütz la chasa ed il spazi exteriur sco parts dal medem ambient abità.
La finamira n’è betg da decorar l’edifizi cun plantas, mabain da chapir co che cuntrada ed architectura pon contribuir ensemen al confort, a la biodiversitad, a la gestiun da l’aua ed a la qualitad dal spazi.
La chasa è individuala e collectiva
Ina chasa protegia l’intimitad, ma n’exista betg isolada. Ina chasa da pliras famiglias cumpiglia entradas, stgalas, plans, curtins, tetgs, stanzas cuminaivlas e spazis da circulaziun; mintga edifizi è collià cun raits d’energia, aua, mobilitad, servetschs e vita da quartier.
Ina renovaziun po era influenzar co che persunas entran, s’inscuntran, sa separan, partan e tgiran ils spazis cuminaivels.
Maletgs redacziunals e visualisaziuns conceptualas. Els na represchentan betg edifizis realisads, incumbensas u referenzas da projects.
L’AGENDA 2030 SCO INSTRUMENT DA DUMONDAS
Deschset finamiras, ina rait da dumondas
Las finamiras da svilup persistent da l’Agenda 2030 n’èn betg ina collecziun da medaglias da metter automaticamain sin in edifizi. Bau Lütz als dovra sco rom che schlargia las dumondas dal project.
Tschertas finamiras èn involvidas directamain en il construir u sanar. Autras èn relevantas mo en contexts determinads. Autras anc rendan attent ad effects indirects, chadainas da furniziun, responsabladads e relaziuns che na dastgan betg vegnir sfurzadas artifizialmain.
La dumonda n’è betg: quants simbols pudain nus colliar cun questa chasa? La dumonda è: tge consequenzas dal project pudessan nus betg vesair, sche nus guardassan mo l’energia ed ils custs?
Explorar las 17 finamiras
Avrir mintga punct per leger la dumonda da project. Las referenzas 02 e 14 dependan explicitamain dal context e na vegnan betg consideradas relevantas per mintga intervenziun.
Reduceschan u augmentan las decisiuns ils custs d’energia ed ils custs futurs d’abitar?
Tocca il project terren fritgaivel, cuntrada productiva u spazis per la producziun da nutriment?
Co influenzeschan aria, temperatura, umiditad, glisch, canera, materials e segirezza?
Promova l’edifizi ambients adattads per emprender e renda el ses diever chapibel?
Respunda l’access, la segirezza e l’organisaziun dals spazis a differentas necessitads senza discriminaziun?
Co vegnan l’aua da baiver e l’aua da plievgia duvradas, repartidas e gestidas?
Co reducir il basegn ed utilisar l’energia pli effizientamain ed adequatamain?
Tge cundiziuns, cumpetenzas, segirezza e qualitad professiunala dovra l’entira chadaina da furniziun?
Porta la tecnologia introducida in niz real, durabel ed interoperabel?
È il spazi accessibel ed adattabel per differentas persunas e fasas da la vita?
Preserva l’intervenziun il patrimoni, reducescha ella vulnerabladads e meglierescha ella la relaziun cun il context?
Quant pudain nus preservar, reparar, reutilisar e projectar per ina lunga durada?
Reducescha il project effects e prepara el a medem temp l’edifizi per autras cundiziuns climaticas?
Pon materials, lavurs da construcziun e gestiun da l’aua chaschunar effects evitabels sin sistems d’aua?
Tge capita cun il terren, la vegetaziun, las plantas, la permeabilitad e la biodiversitad?
È il process transparent, confurm, chapibel e respectus envers las responsabladads da mintga participant?
Lavuran las cumpetenzas necessarias propi ensemen u sco secturs separads?
La relevanza da mintga finamira sa mida d’in project a l’auter.
IL MOVIMENT DAL PROJECT
Dal detagl al tut. E puspè enavos.
Ina fanestra vegn evaluada en l’edifizi. L’edifizi vegn observà en relaziun cun sia exposiziun ed il lieu. L’exposiziun vegn legida en relaziun cun il clima. Il clima vegn confruntà cun il diever real. Il diever real maina puspè al detagl.
En quest moviment cuntinuà tranter part e totalitad pon las decisiuns daventar coerentas.
Ina chasa è era in vestgì
In bun vestgì protegia senza impedir al corp da respirar e da sa mover, reagescha a la stagiun, dura e po vegnir tgirà. Ina chasa ademplescha ina incumbensa infinitamain pli cumplexa, ma la dumonda è sumeglianta: quant bain accumpogna ella la vita ch’ella cuntegna?
IN EMPRIM DISCURS
Cura discurrer cun Bau Lütz
A
Vus avais in terren e vulais construir
Sche vus pensais ad ina nova chasa u ad in nov edifizi, pudain nus tractar davent da l’entschatta orientaziun, furma, confort, materials, energia, sumbriva, cuntrada e la pussaivladad d’adattaziun futura.
RAQUINTAI A NUS DAL TERREN →B
La chasa vegn memia chauda la stad
Sche tschertas stanzas daventan difficilas d’utilisar durant ils mais chauds, na sto il problem betg vegnir reducì ad ina simpla mancanza da climatisaziun. Sulegl, vaider, mantè, tetg, ventilaziun, sumbriva, materials e spazi exteriur pon influenzar il cumportament da l’edifizi.
RAQUINTAI A NUS DA VOSSA CHASA →C
Ina chasa da preservar e d’adattar
Sche vus vulais renovar ina chasa senza stizzar sias proporziuns, averturas, materials u ses caracter, pudain nus l’emprim leger l’existent avant che definir la transfurmaziun.
RAQUINTAI A NUS DA L’EDIFIZI →D
Chasa e curtin ston funcziunar ensemen
Sche il spazi exteriur e l’edifizi vegnan studegiads separadamain, po ina part da lur potenzial climatic e d’abitar ir a perder.
RAQUINTAI A NUS DA LA CHASA E DAL CURTIN →E
Ina chasa da pliras famiglias da sanar
In edifizi d’abitaziuns per pliras famiglias pretenda da metter en relaziun mantè, installaziuns, spazis cuminaivels, custs, mantegniment, confort e decisiuns communablas.
RAQUINTAI A NUS DA L’IMMOBIGLIA →F
Spazis per tgira, emprender e lavurar
Scolas, ambulatoris, clinicas, biros ed auters edifizis collectivs dovran in equiliber specific tranter confort, sanadad, diever, mantegniment, tecnologia e durabilitad.
RAQUINTAI A NUS DA LA FUNCZIUN →Quests èn champs da dialog, betg referenzas u realisaziuns decleradas.
INA DUMONDA PER CUMENZAR
Co duai quest edifizi viver anc en trenta onns?
Mintga intervenziun ha consequenzas che duran bler pli ditg che la plazza da construcziun ch’ha producì ella. Perquai tschentain nus duas dumondas a medem temp: tge dovra quest edifizi oz? E tge al permetta damaun da restar raschunaivel, abitabel e simpel da mantegnair?
Qua po cumenzar ina transfurmaziun.
Cuntegn redacziunal en rumantsch. Maletgs e visualisaziuns conceptualas èn tschernids per declerar princips da projectaziun; els na furman betg in portfolio d’ovras realisadas.
AGENDA 2030 E REFERENZAS SVIZRAS
In rom, betg ina marca
Las finamiras da svilup persistent da l’Agenda 2030 gidan a colliar decisiuns localas cun dumondas pli vastas. Ellas n’èn betg ina certificaziun d’edifizis e na remplazzan betg normas, permissiuns u controllas tecnicas.
INSTRUMENTS MO SCHE PERTINENTS
SNBS, Minergie, Minergie-ECO, CECB Plus ed autras referenzas svizras pon orientar criteris, dumondas ed approfundaziuns. Bau Lütz na declera naginas certificaziuns senza documentaziun.
Nossa perspectiva
Reducir il consum da terren nov, regenerar edifizis sututilisads, construir sistems d’abitar durabels ed integrar cuntrada, economias localas, qualitad d’abitar e gestiun.
La Farfalla: applitgescha questa perspectiva sco model en svilup; mintga lieu dovra atgnas verificaziuns.